Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam dưới góc nhìn của nữ thi sĩ Wisława Szymborska

Đăng lúc: Thứ sáu - 10/02/2012 21:17 - Người đăng bài viết: admin
Hôm qua, 09.02.2012, vào lúc 12 giờ tại nghĩa trang Rakowiecki ở thành phố Kraków, những người yêu thơ đã tiễn đưa nữ thi sĩ Wisława Szymborska về nơi an nghỉ cuối cùng. Vĩnh biệt Wisława Szymborska, nhân loại vĩnh biệt một nhà thơ xuất sắc, người từng đoạt giải Nobel văn học năm 1996, huân chương cao quý nhất của Ba Lan Đại bàng trắng (2011), giải thưởng Goethe của Đức (1991) và giải thưởng Herder của Áo (1995).

 

Bà Wisława Szymborska để lại cho kho tàng văn học thế giới khoảng 350 bài thơ. Mỗi tác phẩm của bà là một khúc ca nhưng mang nặng ưu tư về cuộc sống, con người và xã hội. Trong thơ của mình, bà  thường sử dụng những vần thơ đơn giản như giai thoại, truyện ngụ ngôn để phản ánh những vấn đề phức tạp của thế giới hiện đại như chiến tranh, tình yêu, đạo đức và thế thời. Bài thơ “Wietnam” sau đây tác giả dùng đối thoại và tương phản để thể hiện giá trị tinh thần của con người trong chiến tranh.

Wietnam

Kobieto, jak się nazywasz?– Nie wiem.
Kiedy się urodziłaś, skąd pochodzisz? – Nie wiem.
Dlaczego wykopałaś sobie norę w ziemi? – Nie wiem.
Odkąd się tu ukrywasz? – Nie wiem.
Czemu ugryzłaś mnie w serdeczny palec? – Nie wiem.
Czy wiesz, że nie zrobimy ci nic złego? – Nie wiem.
Po czyjej jesteś stronie? – Nie wiem.
Teraz jest wojna, musisz wybrać. – Nie wiem.
Czy twoja wieś jeszcze istnieje? – Nie wiem.
Czy to są twoje dzieci? – Tak.

TVH tạm dịch như sau:

Việt Nam

Tên bà là gì? -Tôi không biết.

Bà sinh ra ở đâu và đến từ đâu?-Tôi không biết.

Tại sao bà lại đào hầm địa đạo? -Tôi không biết.

Bà trốn nấp ở đây bao lâu rồi? -Tôi không biết.

Nguyên cớ gì bà lại cắn ngón tay thân thiện* của tôi? -Tôi không biết.

Bà có biết là chúng tôi sẽ không hại bà? -Tôi không biết.

Bà theo phe nào? -Tôi không biết.

Bây giờ là chiến tranh, bà đành phải chọn! -Tôi không biết.

Làng xóm của bà vẫn còn tồn tại chứ? -Tôi không biết.

Những đứa trẻ này là các con của bà phải không? -Vâng.

*) Ngón tay áp út, ngón tay đeo nhẫn cưới.

Bài thơ „Việt Nam” rất ngắn, chỉ vẻn vẹn 10 câu hỏi đáp mà thôi. Đây là một cuộc đối thoại, nhưng độc giả chỉ biết một bên là một phụ nữ Việt nam mà không biết người hỏi là ai? Một người lính, một sĩ quan cảnh sát hay là một phóng viên chiến tranh?

Ngoài bốn câu hỏi ban đầu để lấy thông tin, sáu câu cuối cùng của bài thơ có thể hiểu là hành động dụ dỗ, ép buộc của người hỏi. Như vậy đây không phải là một cuộc đối thoại hoặc phỏng vấn bình thường. Chính vì cuộc đối thoại đã xảy ra trong thời gian chiến tranh khốc liệt và không khí cuộc đối thoại hết sức căng thẳng, độc giả có thể suy đoán đây là một buổi hỏi cung của một người lính sau khi bắt được một bà mẹ Việt Nam cùng mấy đứa trẻ bên cạnh địa đạo.

Lời đáp „Tôi không biết” được lặp đi lặp lại nhiều lần. Không biết nhà thơ muốn nói lên sự thờ ơ của người phụ nữ vì chiến tranh đã lấy mất ý nghĩa của cuộc sống hay là nhà thơ muốn làm sâu thêm sự bất lực của người lính, khi phải đối chọi với một du kích mà tất cả bí mật được giữ kín bởi  người nữ việt cộng  trung kiên này (du kích mới ẩn trú trong địa đạo).

Trong số 10 câu hỏi của bài thơ thì 9 câu trả lời phủ nhận, chỉ có một câu hỏi cuối cùng về mấy đứa trẻ được trả lời khẳng định. Phải chăng nhà thơ muốn nói lên một triết lý của cuộc sống là bản năng làm mẹ mạnh hơn chiến tranh.

Bài thơ đạt được ý nghĩa sâu sắc còn nhờ tên bài thơ „Wietnam”. Tại sao tác giả không đặt tên bài thơ như „Hỏi cung”, „Phỏng vấn”, „Phụ Nữ Việt Nam” „Bà Mẹ Việt Nam”… mà chỉ đơn giản dùng „Wietnam”. Tôi nghĩ chỉ sử dụng từ „Wietnam” mới đưa độc giả vào không gian của cuộc đối thoại – hỏi cung. Việt Nam trong thời gian những năm 60-70 của thế kỉ 20 đồng nghĩa với chiến tranh. Hãy hình dung một khu vực xung quanh địa đạo bị tàn phá hoàn toàn. Bất ngờ xuất hiện hình ảnh một người lính giằng co với một phụ nữ ở cửa hầm địa đạo. Trong lúc giằng co, người lính bị người phụ nữ cắn vào ngón tay áp út. Mấy đứa trẻ hoảng sợ. Cuộc hỏi cung bắt đầu … Không cần phải nêu danh tính của nhân vật, Wisława Szymborska đã mô tả thành công hành động anh hùng của một cô du kích khuyết danh và phản ánh xuất sắc bản năng làm mẹ thiêng liêng của một Bà Mẹ Việt Nam trong chiến tranh.

 

Tác giả bài viết: Trần Vĩnh Hùng

Share/Save/Bookmark
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Avata
Thanh Duc - - Đăng lúc: 16/02/2012 00:22
Cảm ơn tác giả, bài viết rất hay và ý nghĩa. tuy nhiên vì tôi đang học tiếng Ba lan nên có một số câu muốn dịch như sau: Wietnam-Nie Wiem (phải chăng đây là hai từ nói ngược nhau được?!) Bà kia, Tên là gì? -Không biết. bao nhiêu tuổi, từ đâu đến?- không biết. Bà đào hầm sâu để làm gì? - không biết. (o phải địa đạo, khác nhau về kiển trúc và tính chất xét hỏi) Bà ẩn nấp ở đây từ bao giờ? -không biết. Tại Sao bà cắn ngón tay đeo nhẫn của tôii? - không biết. (cắn để nhắc khéo Mày cũng có vợ có con, gợi tính nhân đạo của người hỏi) Bà có biết là chúng tôi sẽ không hại bà? - không biết. Bà theo phe nào? -Tôi không biết. Bây giờ là chiến tranh, bà BUỘC phải chọn! - không biết. Làng xóm của bà vẫn còn tồn tại chứ? -không biết. Những đứa trẻ này là con của bà phải không? -Đúng. Tôi xin gửi vài dòng ngắn gọn xin được các anh chị chỉ giáo giúp cho. Kính
 

Lien he quang cao
Liên hệ quảng cáo
Thống kê truy cập Website
  • Đang truy cập: 27
  • Hôm nay: 7794
  • Tháng hiện tại: 232643
  • Tổng lượt truy cập: 14114795